Radar Cezasına İtiraz: Tolerans ve İptal Nedenleri

Telefonunuza bir SMS düşer ya da posta kutunuzda bir tebligat bulursunuz: hız sınırını aştığınız gerekçesiyle idari para cezası kesilmiştir. İlk tepki çoğu zaman aynıdır — "Ben o kadar hızlı gitmedim." Peki gerçekten haksız bir ceza mı kesildi, yoksa fark etmeden mi sınırı aştınız? Daha önemlisi: radar cezasına itiraz etmenin usulü nedir, hangi durumlarda ceza kaldırılır?

Bu yazıda radar cezasının hukuki dayanağını, 2026'da köklü biçimde değişen tolerans sistemini, itiraz süresini ve uygulamada cezanın kaldırılmasına yol açan somut nedenleri bilgilendirme amacıyla ele alıyoruz.

Radar cezası hangi kanuna dayanır?

Hız sınırının aşılması, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 51. maddesinde düzenlenen bir kabahattir. Ölçüm; sabit radar, mobil radar (ekip aracına monte cihaz), ortalama hız ölçüm sistemleri veya Elektronik Denetleme Sistemi (EDS) kameraları aracılığıyla yapılır.

Ceza tutanağı sürücü durdurulmadan düzenlendiyse ceza, KTK'nın tescil plakasına ceza yazılmasına ilişkin hükümleri uyarınca araç sahibi adına kesilir. Bu, pratikte çok önemli bir ayrımdır: aracı o an siz kullanmıyor olsanız bile tebligat size gelir.

Cezanın kesilmesi tek başına kesinleşmesi anlamına gelmez. Kabahatler Kanunu'nun (5326 s.K.) sistemi, idari yaptırım kararına karşı yargı yolunu açık tutar. Konunun genel çerçevesi için trafik cezasına e-Devlet üzerinden itiraz yazımıza ve trafik hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

2026'da tolerans sistemi değişti: yüzde 10 kuralı kalktı

Yıllarca "radar toleransı yüzde 10'dur" bilgisi dolaşımdaydı: hız sınırının %10'una kadar olan aşımlar için ceza yazılmıyordu. Bu oransal sistem artık geçerli değil.

27 Şubat 2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7574 sayılı Kanun, Karayolları Trafik Kanunu'nda kapsamlı bir değişiklik yaptı. Bu düzenlemeyle hız ihlali cezaları, yüzdesel aşım yerine hız sınırının kaç km/s aşıldığına göre kademelendirildi.

Yayımlanan düzenlemeye ilişkin kaynaklarda öne çıkan yapı şöyledir:

Pratik sonucu şudur: 50 km/s sınırın olduğu bir yolda eskiden 55 km/s'ye kadar tolerans söz konusuyken, artık tolerans mutlak bir km/s değeri üzerinden hesaplanır ve yüksek hız sınırlarında toleransın mutlak büyüklüğü azalır.

Ceza tutarları için neye bakmalı?

Kademelere karşılık gelen tutarlar kaynaklarda en alt kademede yaklaşık 2.000 TL'den başlayıp en üst kademede 30.000 TL'ye kadar çıkan bir aralıkta gösteriliyor. Ancak idari para cezaları her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır (Kabahatler K. m.17/7). Bu nedenle size kesilen cezanın güncel tutarını e-Devlet'teki "Trafik Para Cezası Sorgulama" hizmetinden veya tebliğ edilen tutanaktan teyit etmeniz en doğru yoldur.

Ödemek mi, itiraz etmek mi? İkisi birlikte de mümkün

Burada çok yaygın bir yanlış bilgi var: "Ödersem itiraz hakkım biter." Bu doğru değil.

• İndirimli ödeme: KTK m.115 uyarınca trafik idari para cezalarının indirimli ödeme süresi bir aydır; bu süre içinde ödenirse cezada %25 indirim uygulanır. Kabahatler Kanunu m.17/6 da ödeme süresi içinde ödemede %25 indirim öngörür.
• Ödeme itiraz hakkını etkilemez: Kabahatler Kanunu m.17/6'ya 2022'de eklenen cümle açıktır — "Ödeme yapılması, kişinin bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez."

Dolayısıyla makul bir strateji şudur: indirimli süre içinde ödeyip gecikme zammı riskini ortadan kaldırmak, aynı zamanda 15 günlük süre içinde itiraz etmek. İtiraz kabul edilirse ödenen tutarın iadesi gündeme gelir.

İtiraz süresi ve başvurulacak yer

Kabahatler Kanunu m.27/1: idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Bu süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir.

Dikkat edilecek noktalar:

• Süre tebliğden işler, ihlalin yapıldığı tarihten değil. Tebligat tarihini tebliğ alındısından doğrulayın.
• Mücbir sebep istisnası: Süre mücbir sebeple kaçırılmışsa, bu sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren 7 gün içinde başvurulabilir (m.27/2). Bu başvuru kararın kesinleşmesini engellemez ama mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir.
• Dilekçe iki nüsha olarak verilir ve başvuru bizzat, kanuni temsilci ya da avukat tarafından yapılır (m.27/3).
• Dilekçede idari yaptırım kararına ilişkin bilgiler ve dayandığınız deliller açıkça gösterilmelidir (m.27/4).

Dilekçenin biçimi için itiraz dilekçesi örneği sayfamızı ve dilekçe nasıl yazılır yazımızı inceleyebilirsiniz.

Uygulamada cezanın kaldırılmasına yol açan nedenler

Sulh ceza hâkimliği, idari yaptırım kararını hukuka aykırı bulursa "idari yaptırım kararının kaldırılmasına" karar verir (m.28/8-b). Uygulamada sık karşılaşılan itiraz gerekçeleri şunlardır:

1. Ölçüm cihazının muayene/kalibrasyon belgesi

Hız ölçüm cihazları periyodik olarak muayeneye tabidir. Cezaya esas ölçümün yapıldığı tarihte cihazın geçerli muayene belgesi bulunmadığı ortaya çıkarsa ölçümün güvenilirliği tartışmalı hale gelir. İtiraz dilekçenizde cihazın marka, model, seri numarası ile muayene belgesinin dosyaya celbini talep edebilirsiniz.

2. Denetim yapılacağına dair uyarı/işaretleme eksikliği

Sabit denetim noktalarında ve EDS uygulamalarında sürücünün önceden bilgilendirilmesine yönelik levha ve işaretlemeler öngörülür. Bu bilgilendirmenin fiilen bulunmadığının somut delillerle (fotoğraf, keşif talebi) ortaya konulması itiraz gerekçesi olabilir.

3. Tutanaktaki eksiklik ve çelişkiler

Tutanakta yer, tarih, saat, plaka, ölçülen hız ve yolun hız sınırı gibi unsurlarda eksiklik veya çelişki bulunması; tutanakta gösterilen hız sınırının o yolda fiilen geçerli sınırdan farklı olması sık rastlanan hatalardır.

4. Tebligatın usulsüzlüğü

Tebligat eski adrese yapılmışsa veya Tebligat Kanunu'na aykırı biçimde gerçekleşmişse, öğrenme tarihiniz esas alınarak süre yeniden değerlendirilebilir.

5. Aracın satılmış, çalınmış veya devredilmiş olması

İhlal tarihinde araç artık sizin değilse (noter satış sözleşmesi, tescil kaydı) veya araç çalıntıysa (karakol/savcılık kaydı), ceza sorumluluğu size ait olmaz. Belgeleri dilekçeye eklemek kritik önemdedir.

6. Zamanaşımı

Kabahatler Kanunu m.20/2'nin son cümlesi, aralarında Karayolları Trafik Kanunu'nun da bulunduğu kanunlar bakımından özel bir kural getirir: idari para cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihi takip eden takvim yılının son günü bitimine kadar ceza verilip tebliğ edilmezse, idari yaptırım kararı verilemez; verilmiş olanlar düşer. Yani 2025'te işlenen bir ihlal için 31 Aralık 2026'ya kadar tebligat yapılmamışsa bu güçlü bir itiraz gerekçesidir.

Ayrıca kesinleşmiş cezalarda m.21'deki yerine getirme zamanaşımı süreleri devreye girer.

İtiraz dilekçesinde ne yazmalı?

Kabahatler Kanunu m.27/4, dilekçede "idarî yaptırım kararına ilişkin bilgiler" ile "bu karara karşı ileri sürülen deliller"in açık şekilde gösterilmesini ister. Uygulamada işe yarayan bir dilekçe şu omurgaya sahiptir:

1. Başlık ve muhatap: Nöbetçi Sulh Ceza Hâkimliği'ne hitap.
2. Karar bilgileri: Tutanak/karar tarihi ve numarası, cezayı veren birim, plaka, ihlal yeri ve saati, ceza maddesi ve tutarı.
3. Tebliğ tarihi: Başvurunun 15 günlük süre içinde yapıldığını göstermek için kritiktir.
4. İtiraz sebepleri: Her sebep ayrı madde halinde, somut olguya bağlanarak.
5. Delil talepleri: Ölçüm cihazının muayene/kalibrasyon belgesinin celbi, işlem dosyasının tamamının istenmesi, gerekiyorsa keşif ve bilirkişi incelemesi.
6. Sonuç ve istem: İdari yaptırım kararının kaldırılması talebi.
7. Ekler: Tebligat zarfı/alındısı, varsa fotoğraf, satış sözleşmesi, seyahat kaydı.

Mahkeme, başvuruyu usulden kabul ederse dilekçenin bir örneğini ilgili idareye tebliğ eder; idare 15 gün içinde cevap verir ve işlem dosyasının tamamının bir örneğini mahkemeye sunar (m.28/2-3). Bu nedenle cihaz belgelerinin dosyaya girmesini talep etmek, savunmanızın dayanağını oluşturur.

Ortalama hız ve EDS ölçümlerinde ek noktalar

Ortalama hız (bölgesel hız) uygulamasında iki nokta arasındaki geçiş süresi üzerinden hesap yapılır. Bu tür ölçümlerde giriş-çıkış noktalarının konumu, ara çıkışların bulunup bulunmadığı ve güzergâhtaki hız sınırı değişiklikleri denetime konu olabilir. EDS kayıtlarında ise fotoğraf üzerindeki plaka okumasının doğruluğu ve ölçüm anındaki şerit bilgisi tartışılabilir.

Karardan sonra ne olur?

Sulh ceza hâkimliği dosya üzerinden inceleme yapabileceği gibi tarafları dinlemeye de çağırabilir (m.28/4). Kararın ardından:

• 15.000 TL dahil idari para cezalarına karşı başvuru üzerine verilen kararlar kesindir (m.28/10). Bu tutarın altındaki cezalarda hâkimliğin kararı son sözdür.
• Bu tutarın üzerindeki cezalarda, mahkemenin son kararına karşı tebliğden itibaren en geç iki hafta içinde Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre itiraz edilebilir (m.29/1).

Parasal eşikler mevzuat değişiklikleriyle güncellenebildiğinden, kararın altındaki kanun yolu açıklamasını mutlaka okuyun.

Kısa kontrol listesi

1. Tebliğ tarihini not edin; 15 günlük süreyi takvime işleyin.
2. e-Devlet'ten cezanın maddesini, tutarını ve ihlal yer/saatini kontrol edin.
3. İhlal tarihinde aracın kimin adına kayıtlı olduğunu doğrulayın.
4. Ölçüm cihazının muayene belgesinin celbini dilekçede talep edin.
5. Varsa fotoğraf, güzergâh kaydı, satış sözleşmesi gibi delilleri ekleyin.
6. Dilekçeyi iki nüsha halinde sulh ceza hâkimliğine verin.
7. İndirimli ödeme süresini ayrıca takip edin — ödeme itiraz hakkınızı ortadan kaldırmaz.

Sonuç

Radar cezasına itiraz, kesin bir sonuç garantisi olan bir yol değildir; ancak süresi içinde, somut delillere dayalı ve doğru mercie yapılan başvurular uygulamada sonuç verebilmektedir. 2026'da yürürlüğe giren yeni kademeli sistem, artık "yüzde 10 tolerans" varsayımıyla hareket etmenin riskli olduğunu gösteriyor.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Somut dosyanızdaki tutar, süre ve mevzuat hükümlerini resmî kaynaklardan teyit etmeniz önerilir.