Araç Kiralamada Yeni Dönem: Depozito Tavanı ve Hasar Kuralları

Rent a car kullanan tüketicilerin yıllardır şikâyet ettiği depozito, hasar bedeli ve rezervasyon iptali uygulamaları ilk kez ayrıntılı bir mevzuatla düzenleniyor. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik, 15 Ağustos 2026 tarihli ve 33341 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.

Yönetmelik, tüketiciye yönelik kısa süreli araç kiralama faaliyetini yetki belgesinden filo şartlarına, depozito tavanından hasar bedelinin ispatına kadar bütün yönleriyle kurallara bağlıyor. Aşağıda düzenlemenin bireysel kullanıcıyı doğrudan ilgilendiren başlıklarını derledik.

Yönetmelik Neyi Kapsıyor?

Düzenleme, tüketicilere yönelik ve azami 29 gün süreli motorlu kara taşıtı kiralamalarını kapsıyor. Kapsam dışında bırakılanlar:

• 30 gün ve üzeri uzun süreli kiralamalar
• Kiracısı tüketici olmayan (ticari amaçlı, filo) kiralamalar
• Paylaşımlı kiralama modelleri ve kamp taşıtları

Yani tatilde bir haftalığına araç kiralayan bir tüketici tam olarak bu yönetmeliğin koruması altına giriyor; şirketinin uzun dönem kiraladığı araç ise kapsam dışında kalıyor.

Depozitoya Tavan ve 7 Günlük İade Zorunluluğu

Uygulamada en çok tartışılan konu, kiralama bedeliyle orantısız bulunan depozito ve blokeler ile depozitonun geç iade edilmesiydi. Yönetmelik bu noktaya net bir sınır getiriyor:

Ayrıca:

• Araç iade edildikten sonra depozito 7 gün içinde iade edilmek zorunda.
• Depozitodan kesinti yapılabilmesi için kiracının sözleşmede onayının alınmış olması ve tahsilattan önce bilgilendirilmesi gerekiyor.

Bu düzenleme, "kartınızdaki bloke ne zaman çözülecek belli değil" şikâyetlerini doğrudan hedefliyor.

1 Saatlik Gecikme Muafiyeti

Yönetmeliğe göre taşıtın iadesinde bir saate kadar yaşanan gecikmeler nedeniyle kiracıdan herhangi bir bedel talep edilemeyecek veya tahsil edilemeyecek.

Bugüne kadar birçok sözleşmede kısa gecikmeler doğrudan "bir günlük ek kira" olarak faturalandırılıyordu. Yeni kural, trafik veya uçuş gecikmesi gibi öngörülemeyen durumlarda tüketiciye somut bir tampon sağlıyor. Bir saati aşan gecikmelerde ise sözleşmedeki koşullar uygulanmaya devam edecek.

Hasar Bedeli İçin Bağımsız Ekspertiz Şartı

Araç kiralama şikâyetlerinin bir diğer büyük başlığı, iadeden günler sonra gelen ve dayanağı gösterilmeyen hasar faturalarıydı. Yönetmelik ispat yükünü ağırlaştırıyor:

• Kiracıdan hasar veya arıza bedeli talep edilebilmesi için hem hasarın hem de maliyet tutarının yetkili ve bağımsız bir ekspertiz raporuyla belgelendirilmesi gerekecek.
• Kiralama şirketinin kendi personeli ya da şirketle doğrudan veya dolaylı bağlantısı bulunan kişi ve kuruluşlarca hazırlanan raporlar, hasar bedelinin ispatında kullanılamayacak.
• Teslim belgesi ve iade belgesi düzenlenmeyen kiralamalarda ya da iade belgesinde yer almayan hasarlar nedeniyle müşteriden sonradan ödeme istenemeyecek.

Son madde, tüketici açısından belki de en kritik hükümlerden biri: aracı teslim alırken ve iade ederken düzenlenen belgeler artık bir formaliteden çok, sonraki taleplere karşı doğrudan bir kalkan işlevi görecek.

Rezervasyon İptalinde Yeni Kural

Rezervasyon iptallerinde de standart bir çerçeve geliyor:

• Teslimden önceki son 24 saatin dışında yapılan iptaller bedelsiz.
• Son 24 saat içinde yapılan iptallerde, rezervasyon formunda belirtilmiş olması koşuluyla en fazla 1 günlük kira bedeli kesilebilecek.
• İade işlemlerinin 7 gün içinde tamamlanması öngörülüyor.

Yakıt, Temizlik ve Diğer Ek Bedeller

Sözleşme sonrası "sürpriz kalem" olarak eklenen ücretler de sınırlandırılıyor. Düzenlemeye göre işletme, sözleşmede açıkça belirtilen ek maliyetler ve belgelendirilen giderler dışında kiracıdan ek bedel talep edemeyecek.

Pratikte bu, yakıt farkı, temizlik ücreti, ek sürücü, genç sürücü bedeli, sınır ötesi kullanım gibi kalemlerin sözleşmede önceden ve açıkça yazılı olması gerektiği anlamına geliyor. Sözleşmede yer almayan bir kalemin sonradan faturalanması, yönetmelik yürürlüğe girdikten sonra doğrudan mevzuata aykırılık oluşturacak.

Benzer bir mantık, tüketici hukukunun genel ilkelerinde de yer alıyor: sözleşme kurulmadan önce bilgilendirilmediğiniz bir bedel, sonradan tek taraflı olarak yüklenemez. Haksız şart denetimi bakımından bu tür kalemler zaten tartışmalıydı; yeni yönetmelik konuyu sektöre özgü ve somut bir kurala bağlıyor.

İlan, Platform ve Belge Saklama Yükümlülükleri

Yönetmelik, kiralamanın yalnızca ofiste değil, çevrim içi platformlar üzerinden yapıldığı gerçeğini de dikkate alıyor. Düzenlemede reklam ve ilanlara ilişkin kurallar, aracılık eden platformların yükümlülükleri ve işletmelerin sözleşme, teslim ve iade belgelerini belirli süre saklama zorunluluğu yer alıyor.

Bu, uyuşmazlık çıktığında tüketicinin "belge bende yok" cevabıyla karşılaşmasını zorlaştıracak bir düzenleme. İdari denetimlerde de işletmenin geçmiş kiralamalarına ilişkin kayıtların istenebilmesinin önü açılıyor.

Denetim ve İdari Para Cezaları

Kurallara aykırılık hâlinde, düzenlemenin ilişkili olduğu 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'da öngörülen idari para cezaları uygulanacak. Denetim yetkisi ticaret il müdürlüklerinde olacak.

Bu noktada tüketicinin izleyebileceği iki ayrı yol bulunuyor:

• İdari yol: Ticaret Bakanlığı'na veya ticaret il müdürlüğüne şikâyet; sonucunda işletmeye idari yaptırım uygulanabilir, ancak bu size doğrudan para iadesi sağlamaz.
• Özel hukuk yolu: Haksız tahsil edilen depozito veya hasar bedelinin iadesi için tüketici hakem heyeti ya da tüketici mahkemesi. İadeyi sağlayan yol budur.

İki yol birbirinin alternatifi değildir; aynı anda kullanılabilir.

Araç Yaşı, Kilometre ve Yetki Belgesi

Düzenleme yalnızca sözleşme koşullarını değil, sektöre giriş şartlarını da belirliyor:

Bu şartlar, kayıt dışı ve çok küçük ölçekli işletmelerin sektörden çekilmesine yol açabilecek nitelikte. Tüketici tarafında ise kiralanan araçların yaş ve bakım durumu bakımından asgari bir standart anlamına geliyor.

Yürürlük ve Geçiş Takvimi

• 1 Ocak 2027: Yönetmelik genel olarak yürürlüğe giriyor.
• 1 Temmuz 2027: Mevcut işletmeler için yetki belgesi alınmasında son tarih.
• 1 Ocak 2028: Filo, araç yaşı ve kilometre şartlarının uygulanmaya başlaması.

Dolayısıyla bu yaz yapılan kiralamalarda yeni kurallar henüz uygulanmıyor. Bugün için geçerli olan koruma, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümleridir.

Bugün Araç Kiralayacaklar İçin Pratik Öneriler

Yönetmelik yürürlüğe girene kadar da tüketicinin elini güçlendiren şey belge ve kayıttır:

1. Teslim tutanağını okuyup imzalayın. Mevcut çizik, göçük ve lastik durumunu tutanağa yazdırın.
2. Fotoğraf ve video çekin. Teslim alırken ve iade ederken aracın dört yanını, tavanını, jantlarını ve kilometre/yakıt göstergesini tarihli olarak kaydedin.
3. İade belgesi isteyin. "Sonra hallederiz" denilerek belgesiz teslim almaya izin vermeyin.
4. Depozito tutarını ve iade tarihini sözleşmeye yazdırın. Blokenin ne zaman çözüleceğini yazılı olarak alın.
5. Ek ücret kalemlerini önceden sorun. Yakıt farkı, temizlik, ek sürücü, sınır ötesi kullanım ve genç sürücü bedelleri sözleşmede yer almalıdır.
6. Sorun çıkarsa yazılı başvuru yapın. Önce şirkete yazılı talepte bulunun, sonuç alamazsanız tüketici hakem heyetine ya da tüketici mahkemesine gidin.

Başvuru yolunu ve parasal sınırları şu yazılarımızda ayrıntılı anlattık: tüketici hakem heyetine başvuru nasıl yapılır ve tüketici hakem heyeti parasal sınırı 2026.

Kiralanan araçla trafik cezası aldıysanız ya da kaza sonrası hasar tartışması yaşıyorsanız trafik ve sigorta hukuku sayfamız ile ayıplı mal ve 4 seçimlik hak yazımız da yol gösterici olabilir.

Değerlendirme

Yönetmelik, araç kiralamada uzun süredir sözleşme serbestisi adı altında tüketici aleyhine işleyen üç alanı — depozito, hasar bedeli ve iptal koşulları — sayısal ve ispata dayalı kurallara bağlıyor. Özellikle bağımsız ekspertiz şartı ile teslim/iade belgesi zorunluluğu, uyuşmazlıklarda ispat yükünü tüketiciden işletmeye kaydırması bakımından önemli.

Buna karşılık kuralların çoğu 2027 ve 2028'de devreye gireceği için kısa vadede pratik değişiklik beklenmemeli. Yönetmeliğin uygulamada nasıl sonuç vereceği, ticaret il müdürlüklerinin denetim kapasitesine ve idari para cezalarının caydırıcılığına bağlı olacak.

Bu yazı yayımlandığı tarihteki mevzuat ve basına yansıyan bilgiler esas alınarak hazırlanmış genel bir bilgilendirmedir; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Yönetmeliğin madde metinleri ve yürürlük hükümleri için Resmî Gazete'nin 15 Ağustos 2026 tarihli 33341 sayılı nüshasını esas alınız.