Sosyal Medya ve Dijital Reklamlara Yeni Kurallar Yürürlükte

Sosyal medyada gördüğünüz fenomen paylaşımlarından e-ticaret sitelerindeki indirim etiketlerine kadar dijital reklamların tabi olduğu kurallar önemli ölçüde değişti. 1 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği değişikliği, 1 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Ticaret Bakanlığı'nca hazırlanan düzenleme; sosyal medya etkileyicileri (influencer) üzerinden yapılan reklamları, hedefli reklamcılığı, reklamlarda yapay zekâ kullanımını, tüketici değerlendirmelerini ve indirimli satış duyurularını yeniden düzenliyor. Bu yazıda değişikliğin tüketiciler için ne anlama geldiğini ve kurallara aykırı reklamla karşılaşıldığında hangi yollara başvurulabileceğini özetliyoruz.

Düzenlemenin Arka Planı

Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği, dayanağını 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un ticari reklamları ve haksız ticari uygulamaları düzenleyen 61 ve 62. maddelerinden alır. Reklamların bu kurallara uygunluğunu, Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Reklam Kurulu denetler; Kurul her ay toplanarak aykırı bulduğu reklamlar hakkında durdurma, düzeltme ve idari para cezası kararları verir ve bu kararların özetlerini kamuoyuyla paylaşır.

Sosyal medya reklamları bugüne kadar ağırlıklı olarak Reklam Kurulu'nun 2021'de yayımladığı "Sosyal Medya Etkileyicileri Tarafından Yapılan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Hakkında Kılavuz" üzerinden denetleniyordu. Kılavuzdaki ilkelerin önemli bölümü bu değişiklikle yönetmelik hükmü hâline getirildi; böylece kurallar daha güçlü bir hukuki zemine kavuştu ve kapsamları genişletildi. Değişikliğin çıkış noktası, tüketicinin dijital ortamda artan reklam maruziyetine karşı korunması olarak açıklanıyor.

Değişiklik Ne Getiriyor?

1. Fenomen Paylaşımlarında Zorunlu "Reklam" İbaresi

Sosyal medya etkileyicileri üzerinden yapılan reklam niteliğindeki içeriklerde artık:

• "Reklam" veya "Tanıtım" ifadelerinden birine mutlaka yer verilmesi,
• Reklam verenin adı, ticaret unvanı veya "@[reklam veren] tarafından sağlandı" gibi bir açıklamayla kimin reklamı olduğunun açıkça belirtilmesi

zorunlu. Amaç, takipçinin bir içeriğin samimi bir öneri mi yoksa ücretli bir tanıtım mı olduğunu ilk bakışta ayırt edebilmesi. Örtülü reklam zaten yasaktı; yeni düzenleme etiketleme biçimini de standartlaştırıyor.

2. Hedefli Reklamda Şeffaflık, Çocuklara Profilleme Yasağı

Çevrimiçi davranışlarınız, konumunuz ve demografik verileriniz analiz edilerek size özel gösterilen reklamlar, yönetmelikte ilk kez "hedefli reklamcılık" olarak tanımlandı. Buna göre reklamın hangi kriterlere göre size gösterildiği bilgisinin tüketiciye doğrudan ve kolay erişilebilir biçimde sunulması gerekiyor.

Düzenlemenin en dikkat çeken hükümlerinden biri çocuklarla ilgili: tüketicinin çocuk olduğunun bilindiği veya bilinmesi gerektiği durumlarda, kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleriyle hedefli reklam yapılamayacak. Kişisel verilerin reklam amaçlı işlenmesine ilişkin haklarınız için KVKK şikâyeti nasıl yapılır? yazımıza da bakabilirsiniz.

3. Yapay Zekâ Kullanımına Açıklama Yükümlülüğü

Reklamlarda tüketici davranışlarını önemli ölçüde etkileyebilecek şekilde yapay zekâ veya benzeri yazılımların kullanılması hâlinde, bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir biçimde belirtilmesi gerekiyor. Ayrıca gerçek kişilerin yapay imgelerinin kullanılarak, o kişi ürünü gerçekten kullanmış ya da tavsiye etmiş gibi gösterilmesi — yani deepfake tarzı gerçeğe aykırı tanıtımlar — yasaklandı.

4. İndirim Reklamlarında "Son 10 Günün En Düşük Fiyatı" Kuralı

İndirimli satış reklamlarında indirim öncesi fiyat olarak, indirimin başlangıcından önceki on gün içinde uygulanan en düşük fiyatın esas alınması gerekiyor. Çabuk bozulabilen mallarda ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat kullanılacak. Bu kural, özellikle kampanya dönemlerinde fiyatı önce yükseltip sonra "indirim" olarak duyurma pratiğini hedefliyor.

5. Tüketici Yorumlarında 48 Saat Kuralı

Satın aldığınız ürünle ilgili yaptığınız değerlendirmelere ilişkin de önemli bir değişiklik var: satıcının yorumu değerlendirme süresi 48 saate indirildi ve bu süre içinde cevap verilmezse değerlendirme doğrudan yayımlanacak. Ayrıca yalnızca doğrulanabilir tüketici deneyimlerine dayanan değerlendirmelerin yayımlanması esası korunuyor; sahte yorum üretimiyle mücadele amaçlanıyor.

6. Diğer Başlıklar

İçerik Üreticileri ve Satıcılar İçin Yükümlülükler

Düzenleme yalnızca büyük markaları değil, sosyal medyada gelir elde eden bireysel içerik üreticilerini ve e-ticarette satış yapan küçük işletmeleri de doğrudan ilgilendiriyor:

• İçerik üreticileri, ücret ya da ürün/hizmet gibi herhangi bir menfaat karşılığında yaptıkları paylaşımları "Reklam" veya "Tanıtım" ibaresiyle ve reklam verenin adıyla etiketlemek zorunda. Hediye ürün tanıtımları da bu kapsamdadır; sorumluluk yalnızca markada değil, içeriği paylaşan etkileyicide de olabilir.
• Satıcılar, indirim duyurularında referans fiyatı son on günün en düşük fiyatına göre belirlemeli ve bunu ispatlayabilecek kayıtları tutmalıdır.
• "Doğa dostu", "geri dönüştürülebilir", "karbon nötr" gibi çevresel beyanlar, ancak yetkili veya akredite kuruluşlardan alınmış belgelerle ispatlanabiliyorsa kullanılabilir; genel ve belirsiz çevre iddiaları (greenwashing) yaptırım riski taşır. Beyanın kapsamı ve ölçüm yöntemi hakkında tüketiciye kolay erişilebilir bilgi sunulması gerekir.
• Platformlar ve satıcılar, tüketici değerlendirmelerini yayımlama sürecini 48 saatlik yeni takvime uyarlamalıdır.

Aykırılık hâlinde Reklam Kurulu, reklamı durdurma ve düzeltme yanında idari para cezası uygulayabilir; ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiğinden güncel tutarları Ticaret Bakanlığı duyurularından teyit etmek gerekir.

Tüketiciler İçin Ne Anlama Geliyor?

Değişiklik, günlük dijital deneyimi doğrudan etkiliyor:

• Fenomen paylaşımlarında "Reklam"/"Tanıtım" etiketi görmüyorsanız ve içerik tanıtım niteliğindeyse, bu artık açık bir yönetmelik ihlalidir.
• "Bu reklamı neden görüyorum?" bilgisine kolayca ulaşabilmeniz gerekir.
• İndirim etiketlerinde gösterilen "eski fiyat", son on günün en düşük fiyatı olmak zorundadır; kampanya öncesi şişirilmiş fiyatlar üzerinden yapılan indirim duyuruları kurala aykırıdır.
• Yazdığınız ürün yorumu, satıcı 48 saat içinde işlem yapmazsa doğrudan yayımlanır.

Kurallara Aykırı Reklamla Karşılaşırsanız Ne Yapabilirsiniz?

Reklam mevzuatına aykırılıkları denetleme ve yaptırım uygulama yetkisi Reklam Kurulu'ndadır. Aykırı olduğunu düşündüğünüz bir reklamı, Ticaret Bakanlığı'nın internet sitesi üzerinden veya e-Devlet aracılığıyla Reklam Kurulu'na şikâyet edebilirsiniz. Kurul; durdurma, düzeltme ve idari para cezası yaptırımları uygulayabilir.

Şikâyette bulunurken şu adımları izleyebilirsiniz:

1. Delil toplayın: Reklamın ekran görüntüsünü, yayımlandığı hesabı/siteyi ve tarihini kaydedin. İndirim ihlallerinde ürünün fiyat geçmişine ilişkin görüntüler (fiyat takip siteleri dâhil) işinizi kolaylaştırır.
2. Başvurunuzu yapın: e-Devlet üzerinden ya da Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü'nün çevrimiçi başvuru sistemi üzerinden şikâyetinizi iletin; reklamın hangi kurala aykırı olduğunu kısaca açıklayın.
3. Sonucu takip edin: Reklam Kurulu şikâyetleri aylık toplantılarında değerlendirir; kararlar Bakanlığın internet sitesinde duyurulur.

Reklamdaki aykırılık sizi ayrıca zarara uğrattıysa — örneğin aldatıcı indirim duyurusuyla satın aldığınız üründe sorun yaşadıysanız — parasal sınıra göre tüketici hakem heyetine başvurabilir veya tüketici mahkemesinde dava açabilirsiniz. 2026 yılı için geçerli başvuru sınırlarını tüketici hakem heyeti parasal sınırı yazımızda bulabilirsiniz. Tüketici haklarına ilişkin genel bilgiler için tüketici hukuku sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sonuç

1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren yönetmelik değişikliği, dijital reklamcılıkta şeffaflığı esas alan kapsamlı bir çerçeve getiriyor: influencer içeriklerinde zorunlu reklam etiketi, hedefli reklamda bilgilendirme, çocuklara profilleme yasağı, yapay zekâ açıklaması, indirimlerde son on günün en düşük fiyatı ve tüketici yorumlarında 48 saat kuralı. Tüketiciler açısından bu kurallar, aykırı uygulamaları Reklam Kurulu'na taşımak için somut dayanaklar sunuyor. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; düzenlemenin tam metni için Resmî Gazete'deki yönetmelik metnine başvurabilirsiniz.