AYM Nöbetçi Noter Düzenlemesini İptal Etti: Hafta Sonu İşlemler Ne Olacak?

Anayasa Mahkemesi, noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenlenmesine imkân tanıyan kanun hükmünü iptal etti. 16 Temmuz 2026 tarihli ve 33311 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan karar, hafta sonu ve resmî tatillerde araç satışı, vekaletname ve muvafakatname gibi işlemler için noter arayan milyonlarca vatandaşı doğrudan ilgilendiriyor.

Kararın iptal hükmü ise hemen yürürlüğe girmiyor: Mahkeme, yasal boşluk doğmaması için iptalin 16 Nisan 2027'de yürürlüğe girmesine hükmetti. Bu tarihe kadar mevcut uygulama devam ediyor.

Ne Oldu?

Anayasa Mahkemesi, E.2025/18, K.2026/66 sayılı ve 26 Mart 2026 tarihli kararıyla, 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen ve noterlerin tatil gün ve saatlerindeki çalışma usulünün yönetmelikle belirleneceğini öngören düzenlemeyi iptal etti.

Başvuru, Cumhuriyet Halk Partisi milletvekilleri tarafından yapılmıştı. Mahkeme, noterlik hizmetinin tatil günlerinde sürdürülmesine ilişkin temel ilke ve esasların kanunda gösterilmeden, doğrudan idarenin çıkaracağı bir yönetmeliğe bırakılmasını Anayasa'ya aykırı buldu.

İptalin Gerekçesi: Dinlenme Hakkı ve Kanunilik

Kararın omurgasını iki anayasal ilke oluşturuyor:

1. Dinlenme hakkı (Anayasa m.50). Anayasa'nın 50. maddesi çalışanların dinlenme hakkına sahip olduğunu, ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin haklarının kanunla düzenleneceğini öngörüyor. Mahkeme, noterlik serbest meslek olarak icra edilse de bir kamu hizmeti niteliği taşıdığını, tatil günlerinde çalışma yükümlülüğünün ise doğrudan dinlenme hakkına getirilen bir sınırlama olduğunu vurguladı.

2. Temel hak sınırlamalarında kanunilik (Anayasa m.13) ve yasama yetkisinin devredilmezliği. Temel hak ve özgürlükler ancak kanunla sınırlanabilir. Mahkemeye göre kanun koyucu, çalışmanın hangi gün ve saatlerde, hangi ölçüde ve hangi güvencelerle yapılacağına ilişkin temel çerçeveyi kendisi çizmeden konuyu bütünüyle yönetmeliğe bırakamaz. Bu durum yasama yetkisinin devri anlamına gelir.

Bu gerekçe, son dönemde Anayasa Mahkemesi kararlarında sıkça karşımıza çıkan bir çizginin devamı niteliğinde: bir hakkın özüne dokunan düzenlemelerin idari işlemlerle değil, doğrudan kanunla yapılması gerekiyor.

Nöbetçi Noterlik Uygulaması Nedir?

Kamuoyunda "nöbetçi noter" olarak bilinen uygulama, hafta sonu ve resmî tatil günlerinde belirli noterliklerin dönüşümlü olarak hizmet vermesi esasına dayanır. Amaç, tatil günlerinde de acil ve süreye bağlı noterlik işlemlerinin yapılabilmesini sağlamaktır.

Hangi noterliğin hangi tarihte nöbetçi olacağı il bazında belirlenip ilan edilir; çalışma saatleri hafta içi mesai düzeninden farklı olabilir. Bu nedenle tatil günü noterlik işlemi yapacakların, gitmeden önce ilgili noterliğin o gün açık olup olmadığını ve hangi işlemleri yaptığını teyit etmesi gerekir.

İptal edilen hüküm, işte bu düzenin ayrıntılarının — hangi gün ve saatlerde, hangi usulle çalışılacağının — yönetmelikle belirlenmesine dayanak oluşturuyordu.

İptal Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?

Anayasa'nın 153. maddesi, Anayasa Mahkemesi'ne iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca belirleme yetkisi tanır; bu süre kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren bir yılı geçemez.

Mahkeme bu davada, iptalin doğuracağı hukuki boşluğun kamu yararını ihlal edeceğini değerlendirerek yürürlüğü dokuz ay ertelemiş durumda.

Bunun anlamı şu: 16 Nisan 2027'ye kadar mevcut düzenleme yürürlükte kalmaya devam ediyor. Bu süre, TBMM'ye konuyu kanun düzeyinde yeniden düzenlemesi için tanınmış bir hazırlık aralığı işlevi görüyor.

İptal kararları geçmişe etki eder mi?

Hayır. Anayasa'nın 153. maddesi uyarınca iptal kararları geriye yürümez. Yani bugüne kadar tatil günlerinde noterlerde yapılmış işlemlerin geçerliliği bu karardan etkilenmez. Hafta sonu düzenlenmiş bir araç satış sözleşmesi veya vekaletname, kararın ardından da hüküm ifade etmeye devam eder.

Ayrıca Anayasa Mahkemesi kararları yayımlandıkları tarihte yürürlüğe girer ve yasama, yürütme, yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar. Yürürlüğü ertelenen iptal kararlarında ise bağlayıcılık, belirlenen tarihte doğar.

Vatandaş İçin Ne Anlama Geliyor?

Kararın kısa vadede günlük hayatta bir değişiklik yaratmadığını net biçimde belirtmek gerekir. Nöbetçi noter uygulaması bugün itibarıyla sürüyor ve 16 Nisan 2027'ye kadar sürmeye devam edecek.

Asıl belirsizlik bu tarihten sonrası için geçerli. Karşımızda üç olasılık var:

• TBMM yeni bir kanuni düzenleme yapar. En beklenen senaryo bu. Tatil günlerinde noterlik hizmetinin çerçevesi (hangi işlemler, hangi saatler, nöbet usulü ve noter çalışanlarının dinlenme güvenceleri) bu kez doğrudan kanunda belirlenir.
• Düzenleme yapılmaz. Bu hâlde 16 Nisan 2027'den itibaren tatil günlerinde çalışmayı yönetmeliğe bırakan dayanak ortadan kalkar; hafta sonu noterlik hizmetine erişim daralabilir.
• Kapsamı daraltılmış bir düzenleme yapılır. Örneğin yalnızca belirli işlem türleri için sınırlı bir nöbet sistemi öngörülebilir.

Hangi işlemler etkilenebilir?

Hafta sonu ve tatil günlerinde noterlere en çok başvurulan işlemler şunlar:

Özellikle ikinci el araç alım satımında noter işlemi zorunlu olduğu ve pazarlıkların ağırlıklı olarak hafta sonu yapıldığı için, uygulamanın geleceği bu piyasayı doğrudan ilgilendiriyor. Araç devri ve trafik mevzuatına ilişkin genel bilgileri trafik ve sigorta hukuku sayfamızda bulabilirsiniz. Şirket kuruluş ve temsil belgeleri açısından ise ticaret ve şirketler hukuku sayfamız yol gösterici olabilir.

Şimdi Ne Yapmalı?

Bugün için acil bir adım gerekmiyor; yine de planlama açısından şunları not etmekte fayda var:

1. Süreli işlemlerinizi hafta içine planlayın. Bir hak düşürücü süre veya sözleşme tarihi söz konusuysa işlemi tatil gününe bırakmak her koşulda risklidir.
2. Gitmeden önce teyit edin. Nöbetçi noter listeleri ve çalışma saatleri il bazında değişebiliyor; Türkiye Noterler Birliği'nin duyuruları ve ilgili noterliğin kendi bilgilendirmesi esas alınmalıdır.
3. 2027 ilkbaharı için takvime not düşün. Düzenli olarak hafta sonu noter işlemi yapan esnaf ve galericiler açısından 16 Nisan 2027 bir dönüm noktası olabilir.
4. Gelişmeleri kanun metni üzerinden takip edin. Konu TBMM gündemine geldiğinde, çıkacak kanunun içeriği uygulamanın nasıl şekilleneceğini belirleyecek. Yakın dönemdeki diğer yargı düzenlemeleri için 12. Yargı Paketi yazımıza bakabilirsiniz.

Kararın Daha Geniş Anlamı

Bu karar, tek başına noterlik hizmetiyle sınırlı bir mesele değil. Anayasa Mahkemesi son dönemde, temel hak ve özgürlüklere ilişkin çerçeveyi çizmeden konuyu idarenin düzenleyici işlemlerine bırakan hükümleri düzenli olarak denetliyor. Buradaki ölçüt şu: Kanun, hakkın sınırlanmasına ilişkin temel ilkeleri, kapsamı ve sınırları kendisi belirlemeli; yönetmeliğe yalnızca teknik ayrıntıların bırakılması mümkün olmalı.

Karar aynı zamanda "kamu hizmetine erişim" ile "çalışanın dinlenme hakkı" arasındaki gerilimi görünür kılıyor. Vatandaş açısından hafta sonu açık bir noterlik hizmeti büyük kolaylık; noterlik çalışanları açısından ise sınırsız biçimde tatil mesaisine tabi tutulmak anayasal bir hak kısıtlaması. Mahkeme bu dengeyi kurma yetkisini yasama organına iade etmiş oluyor.

Değerlendirme

Karar, çalışanların dinlenme hakkı ile kamu hizmetine kesintisiz erişim arasındaki dengeyi konu alıyor. Anayasa Mahkemesi bu dengeyi kurma yetkisinin idarede değil, yasama organında olduğunu söylüyor; yani hafta sonu noterlik hizmeti "olmaz" demiyor, "bunun kuralını Meclis koysun" diyor.

Vatandaş açısından pratik sonuç, 16 Nisan 2027'ye kadar mevcut düzenin devam etmesi ve bu tarihe kadar TBMM'nin atacağı adımın belirleyici olması. Süreç sonuçlanana dek noterlik işlemlerinin planlanmasında tatil günlerine bel bağlamamak makul bir yaklaşım olacaktır.

Bu içerik güncel bir hukuki gelişmenin bilgilendirme amaçlı özetidir; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut işlemleriniz için ilgili noterlikten ve gerektiğinde bir avukattan bilgi alınız.